Korzenie szczawiu końskiego, czyli kobylaka (Rumex crispus), zbiera się jesienią albo wczesną wiosną, gdy roślina znajduje się w okresie spoczynku. Nasiona najlepiej pozyskiwać pod koniec lata i jesienią, zwykle w sierpniu lub wrześniu, kiedy ciemnieją. Zebrany surowiec susz w temperaturze nie wyższej niż 50°C.

Kiedy zbierać kobylak?

Termin zależy od części rośliny, którą chcesz wykorzystać. Korzeń wykopuje się jesienią po zakończeniu wegetacji lub wczesną wiosną, zanim roślina zacznie intensywnie rosnąć. Nasiona zbiera się jesienią, gdy dojrzewają i przybierają ciemnoczerwony lub brunatny kolor.

Część rośliny Optymalny czas Wskazówki
Korzeń Jesień lub wczesna wiosna Wykop go w okresie spoczynku rośliny, oczyść i rozdrobnij przed suszeniem.
Nasiona Koniec sierpnia i wrzesień Zbieraj dojrzałe, ciemniejące nasiona z suchych wiech.

Jak zbierać i suszyć korzeń oraz nasiona?

Wybieraj rośliny rosnące z dala od ruchliwych dróg, parkingów, wysypisk, pól intensywnie opryskiwanych i innych źródeł zanieczyszczeń. Po zbiorze usuń ziemię oraz uszkodzone fragmenty. Korzeń najlepiej wykopywać szpadlem, ponieważ jest mocny i sięga głębiej w podłoże.

Suszenie powinno przebiegać powoli, w przewiewnym i zacienionym miejscu albo w suszarce z dokładną kontrolą temperatury. Zachowaj następującą kolejność:

  1. Oczyść korzenie z ziemi i szybko opłucz je tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Nasiona przebierz, usuwając resztki łodyg i zanieczyszczenia.
  2. Korzenie pokrój na mniejsze kawałki, aby wysychały równomiernie. Nasion nie trzeba rozdrabniać.
  3. Rozłóż surowiec cienką warstwą i susz w temperaturze nieprzekraczającej 50°C.
  4. Po całkowitym wysuszeniu przełóż materiał do szczelnego, opisanego opakowania i chroń go przed światłem oraz wilgocią.

Nie zbieraj surowca po deszczu ani nie zamykaj go w pojemniku, zanim całkowicie nie wyschnie. Wilgoć sprzyja pleśnieniu i skraca czas przechowywania.

Jak rozpoznać szczaw koński?

Kobylak należy do rodziny rdestowatych. Występuje na łąkach, miedzach, pastwiskach i wilgotnych stanowiskach. Przed zbiorem upewnij się, że rozpoznajesz właściwy gatunek:

  • Roślina może osiągać wysokość do około 1,5 metra.
  • Ma długie, wyraźnie kędzierzawe liście.
  • Tworzy wysoką, podłużną wiechę z kwiatami, a później z nasionami.
  • Nasiona po dojrzeniu ciemnieją, co ułatwia określenie terminu zbioru.

Nazwa „kobylak” bywa używana także wobec innych gatunków szczawiu, dlatego przy zbiorze zielarskim warto porównać roślinę z atlasem botanicznym. Prawidłowe określenie gatunku ma większe znaczenie niż sama obfitość zbioru.

Kto nie powinien stosować kobylaka?

Kobylak zawiera szczawiany, dlatego osoby ze skłonnością do kamicy nerkowej, szczególnie szczawianowej, nie powinny stosować go bez konsultacji ze specjalistą. Szczawiany mogą zwiększać ryzyko powstawania złogów u osób podatnych. Ostrożność jest potrzebna także przy innych chorobach nerek.

Preparatów z korzenia ani nasion nie zaleca się kobietom w ciąży i podczas karmienia piersią. Nie traktuj odwaru jako zamiennika leczenia biegunki, chorób skóry ani innych dolegliwości. Zbyt duża ilość surowca może wywołać rozwolnienie i zaburzenia elektrolitowe.

Przed zastosowaniem szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki, dzieci oraz osoby z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego lub nerek. W razie osłabienia, nasilonej biegunki albo innych niepokojących objawów należy przerwać stosowanie i skontaktować się z lekarzem.

Najważniejsze ograniczenia dotyczą:

  • kamicy nerkowej i chorób nerek, zwłaszcza związanych ze szczawianami,
  • ciąży oraz karmienia piersią,
  • dzieci, u których nie należy samodzielnie stosować silniejszego odwaru z korzenia,
  • objawów odwodnienia lub zaburzeń elektrolitowych po spożyciu preparatu.

Jak przygotować odwar z korzenia?

W tradycyjnym zastosowaniu stosuje się 1 łyżkę rozdrobnionego, suszonego korzenia na 200 ml wody. Surowiec zalej wodą, doprowadź do wrzenia i gotuj na małym ogniu przez 5–7 minut. Następnie odstaw pod przykryciem na około 30 minut i przecedź.

Taki odwar jest tradycyjnym preparatem zielarskim, a nie metodą leczenia. Przy samodzielnym stosowaniu zachowaj umiar i nie przedłużaj kuracji bez konsultacji. Do łagodniejszego przygotowania wykorzystuje się nasiona, jednak również w ich przypadku przeciwwskazania związane ze szczawianami pozostają istotne.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.