Rumianek zbiera się od maja do sierpnia, gdy koszyczki są w pełni rozwinięte, ale białe płatki jeszcze nie opadają. Najlepszy będzie suchy, słoneczny dzień, po obeschnięciu rosy, najlepiej w godzinach popołudniowych. Zebrane kwiaty susz w cieniu i przewiewie, w temperaturze nie wyższej niż 35°C.
Kiedy zbierać rumianek?
Surowcem zielarskim są koszyczki kwiatowe rumianku pospolitego (Matricaria chamomilla), a nie same płatki. Zbiór przypada na okres kwitnienia, zwykle od maja do sierpnia. Termin może nieco różnić się zależnie od pogody i stanowiska.
Wybieraj kwiaty w pełni rozwinięte. Ich białe płatki powinny być skierowane prosto lub lekko ku górze. Nie czekaj, aż zaczną opadać, ponieważ przekwitające koszyczki mają niższą wartość jako surowiec. Zbyt wczesny zbiór również nie jest korzystny, gdy kwiatostany są jeszcze niedorozwinięte.
Najlepszą porą dnia jest słoneczne popołudnie, kiedy poranna rosa już wyschnie. W suchych kwiatach zachowuje się więcej olejku eterycznego, a surowiec szybciej trafia do suszenia.
Jakie warunki wybrać podczas zbioru?
Rumianek warto zbierać w miejscu czystym, nasłonecznionym i oddalonym od źródeł zanieczyszczeń. Wilgotne koszyczki schną wolniej, dlatego łatwiej mogą zapleśnieć. Z kolei zbiór po deszczu obniża trwałość surowca i utrudnia zachowanie aromatu.
Podczas zbioru kieruj się następującymi zasadami:
- Zbieraj rumianek w suchy, ciepły dzień, po całkowitym obeschnięciu rosy.
- Wybieraj stanowiska oddalone od ruchliwych dróg, zakładów przemysłowych i innych źródeł zanieczyszczeń.
- Nie pozyskuj roślin z pól uprawnych, jeśli mogły być opryskiwane środkami ochrony roślin.
- Omijaj koszyczki uszkodzone, zabrudzone, zawilgocone lub zaatakowane przez owady.
Nie wkładaj świeżo zebranych kwiatów do szczelnego woreczka. Przenoś je luźno, najlepiej w koszyku albo papierowej torbie, i rozpocznij suszenie możliwie szybko.
Jak rozpoznać rumianek pospolity?
Przed zbiorem upewnij się, że masz do czynienia z rumiankiem pospolitym, a nie z podobnym jastrunem, nazywanym też margaretką. Najłatwiej sprawdzić zapach oraz przekrój koszyczka.
| Cecha | Rumianek pospolity | Jastrun, czyli margaretka |
|---|---|---|
| Zapach | Wyraźny, charakterystyczny aromat po roztarciu | Brak intensywnego zapachu albo zapach bardzo słaby |
| Dno kwiatowe | W środku koszyczka jest wydrążone i z czasem wydłuża się stożkowato | Pełne, bez charakterystycznego pustego wnętrza |
| Płatki | Białe, zwykle delikatniejsze, z czasem odchylają się ku dołowi | Białe, osadzone na większym koszyczku |
| Właściwości lecznicze | To gatunek wykorzystywany jako surowiec zielarski | Nie zastępuje rumianku pospolitego w preparatach ziołowych |
Jeśli masz wątpliwości, nie zbieraj rośliny. Sam wygląd biało-żółtego kwiatostanu nie wystarcza do pewnej identyfikacji.
Jak zbierać i suszyć rumianek?
Najlepiej odrywać lub uszczykiwać same koszyczki, bez długich fragmentów łodyg. Przy większej liczbie roślin można użyć specjalnego grzebienia do zbioru kwiatów. Nie ugniataj świeżego surowca, ponieważ uszkodzone koszyczki szybciej ciemnieją i tracą aromat.
Po zbiorze postępuj w następującej kolejności:
- Oczyść surowiec – usuń przypadkowe liście, łodygi, owady i uszkodzone koszyczki. Nie myj kwiatów, jeśli zostały zebrane w czystym miejscu.
- Rozłóż kwiaty cienką warstwą – użyj papieru, sita albo czystej tkaniny. Koszyczki nie powinny leżeć jeden na drugim.
- Wybierz cień i przewiew – susz rumianek w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca. Co pewien czas delikatnie przemieszaj surowiec.
- Kontroluj temperaturę – nie przekraczaj 35°C. Zbyt wysoka temperatura może przyspieszyć suszenie, ale sprzyja utracie olejku eterycznego i innych cennych składników.
- Sprawdź stopień wysuszenia – koszyczki powinny być suche i kruche, bez oznak wilgoci. Jeśli pozostają miękkie lub chłodne w środku, susz je dłużej.
- Przechowuj luźno – przełóż susz do papierowych torebek, kartonowego pudełka albo suchego, szczelnego słoika. Trzymaj go w ciemnym miejscu, z dala od wilgoci i intensywnych zapachów.
Nie susz rumianku na pełnym słońcu ani w mocno nagrzanym piekarniku. Szybkość procesu jest mniej ważna niż łagodne usunięcie wilgoci. Gdy w pomieszczeniu panuje wysoka wilgotność, suszenie trwa dłużej i wymaga częstszego sprawdzania, ponieważ rośnie ryzyko pleśnienia.
Najlepszy surowiec uzyskasz wtedy, gdy połączysz właściwy moment zbioru z szybkim suszeniem w cieniu i temperaturze do 35°C.
