Przy moniliozie leszczyny najważniejsze są dwa działania: usuwanie zmumifikowanych orzechów oraz rozpoczęcie ochrony fungicydowej w 3. dekadzie maja. Jako przykład preparatu chemicznego można rozważyć Switch 62,5 WG, a w uprawie amatorskiej środki biologiczne, takie jak Miedzian Extra 350 SC lub Biosept Active Spray – zawsze po sprawdzeniu aktualnej etykiety i rejestracji dla leszczyny.

Jakie preparaty wybrać?

Moniliozę leszczyny wywołuje przede wszystkim grzyb Monilia coryli. Ochronę należy rozpocząć przed pojawieniem się wyraźnych objawów na owocach, ponieważ późny oprysk nie usunie już porażonych orzechów. W wilgotne lata presja choroby zwykle rośnie, dlatego zabiegi powinny być częścią szerszego programu ochrony.

Przy wyborze środka kieruj się nie tylko nazwą handlową, lecz także aktualnym zakresem rejestracji, terminem stosowania i liczbą dozwolonych zabiegów. Preparaty należy stosować naprzemiennie, wykorzystując środki o różnych mechanizmach działania. Ogranicza to ryzyko powstania odporności patogena.

W praktyce można spotkać następujące rozwiązania:

  • Switch 62,5 WG – przykład chemicznego fungicydu wymienianego w ochronie leszczyny przed moniliozą. Przed użyciem sprawdź aktualną etykietę, dawkę, termin zabiegu i rejestrację dla konkretnej uprawy.
  • Miedzian Extra 350 SC – preparat miedziowy, którego możliwość zastosowania trzeba potwierdzić w bieżącej etykiecie.
  • Biosept Active Spray – rozwiązanie biologiczne lub oparte na substancjach naturalnych, przydatne jako element ograniczania stosowania chemicznych środków ochrony roślin, jeśli etykieta obejmuje dane zastosowanie.
  • Środki o innych substancjach czynnych – można je włączać do programu tylko wtedy, gdy są aktualnie dopuszczone do stosowania na leszczynie i mają zastosowanie przeciw wskazanej chorobie.

Nie stosuj automatycznie starszych zaleceń z preparatami Topsin czy Dithane. Część dawniej polecanych środków została wycofana albo zmienił się zakres ich zastosowania. Przed zakupem i opryskiem sprawdź aktualną bazę środków ochrony roślin Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz etykietę konkretnego produktu. Nie mieszaj preparatów ani nie zmieniaj dawki bez podstawy w etykiecie.

Kiedy opryskiwać leszczynę?

Pierwszy termin ochrony przypada na 3. dekadę maja. Zabiegi wykonane dopiero po zauważeniu brązowych plam i mumifikacji orzechów są znacznie mniej przydatne, ponieważ infekcja mogła już objąć zawiązki. W razie utrzymywania się warunków sprzyjających chorobie zabiegi powtarza się zwykle co 10–14 dni, zgodnie z etykietą zastosowanego środka.

Termin lub faza rozwoju Działanie Typ zabiegu
Wiosna, przed 3. dekadą maja Usuń z krzewów i spod nich zaschnięte, porażone orzechy. Wykonaj cięcie prześwietlające, jeśli korona jest zbyt gęsta. Profilaktyka fitosanitarna
3. dekada maja Rozpocznij ochronę środkiem dopuszczonym do stosowania na leszczynie. Termin dopasuj do fazy rozwoju rośliny i etykiety. Oprysk zapobiegawczy
Czerwiec i lipiec, podczas wzrostu owoców Kontynuuj obserwację i, jeśli jest to uzasadnione warunkami oraz etykietą, powtarzaj zabiegi w odstępach 10–14 dni, zmieniając grupy środków. Ochrona ciągła

Odstęp 10–14 dni nie jest sztywną regułą dla każdego produktu. Skrócenie lub wydłużenie przerwy zależy od etykiety, pogody i presji choroby. Nie wykonuj oprysku przed deszczem ani w warunkach, w których ciecz szybko spłynie z liści i owoców. W uprawach amatorskich najpierw wykorzystaj metody niechemiczne, a fungicyd traktuj jako uzupełnienie programu.

Dlaczego higiena uprawy ma tak duże znaczenie?

Zmumifikowane orzechy pozostawione na krzewie lub pod nim są źródłem zarodników. Można je porównać do stałego rezerwuaru infekcji, który zasila chorobę w kolejnym sezonie. Sam oprysk będzie mało skuteczny, jeśli porażone owoce nadal pozostaną w leszczynie.

Najważniejsze działania ograniczające presję moniliozy to:

  • regularne zrywanie i niszczenie porażonych oraz zaschniętych orzechów,
  • usuwanie mumii także z ziemi pod krzewami,
  • cięcie prześwietlające, które poprawia przewiewność korony i ułatwia wysychanie po deszczu,
  • unikanie nadmiernego zagęszczenia krzewów oraz podlewania liści i owoców.

Najbezpieczniejszy program ochrony łączy czystość fitosanitarną, terminowy zabieg pod koniec maja i rotację aktualnie zarejestrowanych preparatów. Zawsze przestrzegaj etykiety, okresu karencji i zasad ochrony osobistej.