Krocionogi w domu zwykle oznaczają nadmierną wilgoć, a nie brak czystości. Najlepsze efekty daje połączenie osuszenia pomieszczeń, uszczelnienia szczelin i mechanicznego usunięcia osobników. Przy większej liczbie szkodników można zastosować preparat kontaktowy, na przykład zawierający permetrynę lub cypermetrynę.
Czy to na pewno krocionogi?
Krocionogi mają wydłużone, segmentowane ciało i zwykle poruszają się wolno. Po dotknięciu często zwijają się w spiralę. Ten mechanizm chroni ich miękką stronę brzuszną. Są saprofagami, czyli żywią się głównie rozkładającą się materią organiczną. W ogrodzie pomagają w jej rozkładzie, ale w domu stają się uciążliwe.
Nie należy mylić ich ze stonogami. Krocionogi mają dwie pary odnóży na większości segmentów, natomiast stonogi mają jedną parę na segment. Niektóre stonogi są drapieżne i polują na inne bezkręgowce, a krocionogi nie gryzą ludzi. Obie grupy preferują wilgotne miejsca, szczególnie piwnice, garaże, ściółkę, kompostowniki i przestrzenie przy fundamentach.
Największą aktywność wykazują nocą. Ich masowe pojawienie się po intensywnych opadach deszczu może być naturalną migracją. Pojedyncze osobniki nie oznaczają uszkodzenia konstrukcji budynku ani zagrożenia dla zdrowia domowników.
O obecności krocionogów mogą świadczyć:
- pojedyncze lub liczne osobniki przy progach, oknach piwnicznych i fundamentach,
- aktywność głównie po zmroku,
- owady ukryte pod doniczkami, liśćmi, kamieniami i kawałkami drewna,
- większa liczba krocionogów po deszczu lub w okresie podwyższonej wilgotności.
Jak zwalczać krocionogi w domu i przy fundamentach?
Metodę dobierz do skali problemu. Przy kilku osobnikach zwykle wystarcza usunięcie ich odkurzaczem lub ręcznie oraz ograniczenie wilgoci. Gdy krocionogi pojawiają się codziennie albo w dużych grupach, potrzebne jest połączenie działań mechanicznych, prewencyjnych i ewentualnie chemicznych.
| Metoda | Kiedy ją stosować? | Skuteczność | Zalety i ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Mechaniczna | Przy pojedynczych osobnikach w domu | Dobra lokalnie | Nie wymaga oprysku, ale nie usuwa źródła problemu |
| Chemiczna | Przy większej liczbie krocionogów i na drogach wejścia | Szybka | Działa na osobniki, lecz bez osuszenia efekt może być krótkotrwały |
| Prewencyjna | Przy wilgotnych fundamentach, piwnicach i ogrodzie | Najlepsza długoterminowo | Wymaga uszczelniania, wentylacji i porządkowania otoczenia |
Do metod mechanicznych należą pułapki klejowe ustawione przy ścianach, progach i w pobliżu miejsc, w których pojawiają się wijy. Można też użyć ziemi okrzemkowej, która działa przez wysuszanie organizmów. Należy stosować ją zgodnie z przeznaczeniem i tak, aby nie była rozpylana w powietrzu ani dostępna dla dzieci i zwierząt.
Przy większej infestacji można rozważyć oprysk preparatem zawierającym permetrynę lub cypermetrynę. Takie środki stosuje się na powierzchniach wskazanych na etykiecie, zwłaszcza wokół fundamentów, przy progach i w szczelinach. Nie należy zwiększać dawki ani używać preparatu w sposób nieprzewidziany przez producenta.
Ostrzeżenie: przed opryskiem usuń dzieci i zwierzęta z pomieszczenia oraz zabezpiecz akwaria, miski i przedmioty mające kontakt z żywnością. Po aplikacji przestrzegaj czasu ponownego wejścia i dokładnie wietrz wnętrze. Koty są szczególnie wrażliwe na permetrynę, dlatego preparatów z tą substancją nie wolno stosować przy nich bez ścisłego przestrzegania etykiety. W razie utrzymującej się wilgoci w fundamentach albo braku efektów lepiej zlecić ocenę firmie zajmującej się dezynsekcją.
Co zrobić, gdy krocionogi weszły do domu?
Działaj w takiej kolejności:
- Sprawdź miejsca, przez które mogą wchodzić – szczeliny przy drzwiach, oknach piwnicznych, rurach, kratkach wentylacyjnych i połączeniu ścian z podłogą.
- Usuń widoczne osobniki odkurzaczem lub pułapkami klejowymi, a następnie opróżnij pojemnik odkurzacza poza budynkiem.
- Osusz pomieszczenie przez poprawę wentylacji, użycie osuszacza powietrza i usunięcie wycieków. Skontroluj też rury oraz odpływy.
- Uszczelnij szczeliny przy progach, ramach i instalacjach. Sam oprysk nie rozwiąże problemu, jeśli kolejne krocionogi nadal mają łatwy dostęp do środka.
- W razie dużej liczby osobników zastosuj barierę przy fundamentach i progach wyłącznie środkiem dopuszczonym do danego miejsca oraz zgodnie z etykietą.
Jak zapobiec powrotowi krocionogów?
Ogród nie musi być pozbawiony całej materii organicznej. Trzeba jednak ograniczyć wilgotne kryjówki bezpośrednio przy ścianach domu i regularnie kontrolować miejsca, z których wijy migrują do budynku.
Sprawdź te obszary:
- kompostownik – nie ustawiaj go tuż przy fundamentach i kontroluj, czy nie jest stale zalany,
- liście i resztki roślinne – regularnie usuwaj ich warstwę spod ścian i przy wejściach,
- ściółka – nie usypuj jej bezpośrednio przy elewacji ani progach,
- doniczki, deski i kamienie – przenieś je dalej od budynku, ponieważ zatrzymują wilgoć i tworzą kryjówki.
Pomaga także sprawny drenaż, odprowadzanie wody deszczowej od fundamentów i regularne wietrzenie piwnicy. Olejki roślinne, ocet czy rośliny zapachowe mogą chwilowo zniechęcać pojedyncze osobniki, ale ich działanie jest niepewne. Nie zastąpią osuszenia, uszczelnienia i uporządkowania otoczenia.
Najtrwalsze rozwiązanie polega na usunięciu warunków, które przyciągają krocionogi. Chemia może szybko ograniczyć liczbę osobników, lecz dopiero suchsze pomieszczenie, szczelne wejścia i uporządkowany pas przy fundamentach zmniejszają ryzyko ich powrotu.
