Lawendę w Polsce najlepiej sadzić do gruntu wiosną, od kwietnia do maja, albo pod koniec lata i na początku jesieni – od drugiej połowy sierpnia do połowy września. W tych terminach gleba jest jeszcze dostatecznie ciepła, a roślina ma czas na aklimatyzację i ukorzenienie przed zimą. Sadzonki w doniczkach są bardziej elastyczne, natomiast egzemplarze z gołym korzeniem wymagają większej ostrożności przy wyborze terminu.
Kiedy sadzić lawendę do gruntu?
Najbezpieczniejsza pora to wiosna, gdy minie ryzyko silnych przymrozków, a podłoże zacznie się nagrzewać. Sadzenie w kwietniu lub maju daje lawendzie cały sezon na rozwój korzeni przed pierwszą zimą. W chłodniejszych regionach Polski ten termin zwykle sprawdza się lepiej niż sadzenie jesienne.
Drugim dobrym oknem jest okres od drugiej połowy sierpnia do połowy września. Jesienią ziemia pozostaje ciepła, ale nie ma już zwykle letnich upałów. Nie należy jednak sadzić zbyt późno. Młoda roślina, która nie zdąży się ukorzenić, może ucierpieć podczas mrozu i zimowej wilgoci. W środku lata, podczas upałów, oraz późną jesienią tuż przed przymrozkami lepiej przełożyć sadzenie.
Termin sadzenia a rodzaj sadzonki
Rodzaj materiału roślinnego wpływa na to, jak szeroki jest bezpieczny termin sadzenia:
| Typ sadzonki | Optymalny termin | Uwagi |
|---|---|---|
| Sadzonka w doniczce | Od wiosny do jesieni, najlepiej kwiecień–maj lub druga połowa sierpnia–połowa września | Ma nienaruszoną bryłę korzeniową. Latem można ją sadzić, jeśli nie ma upału i zapewni się podlewanie w pierwszych tygodniach. |
| Sadzonka z gołym korzeniem | Wiosna albo wczesna jesień | Korzenie są bardziej narażone na przesuszenie i uszkodzenia. Należy sadzić ją bezpośrednio po zakupie, w łagodnej pogodzie. |
Sadzonki z gołym korzeniem nie powinny trafiać do gruntu w czasie silnego lata. Ich system korzeniowy jest mniej przygotowany do pobierania wody, dlatego roślina może szybko zwiędnąć. Przy sadzonkach doniczkowych ryzyko jest mniejsze, ponieważ bryła korzeniowa pozostaje zwarta.
Jak posadzić lawendę krok po kroku?
Lawenda potrzebuje pełnego słońca, najlepiej przez co najmniej sześć godzin dziennie. Wybierz miejsce ciepłe, przewiewne i nieznajdujące się w zagłębieniu terenu, gdzie zatrzymuje się woda. Dobrze sprawdzi się południowa lub zachodnia część ogrodu, a także lekko podniesiona rabata.
Przed sadzeniem przygotuj stanowisko w następującej kolejności:
- Oczyść i spulchnij podłoże – usuń chwasty oraz przekop ziemię na głębokość około 25–30 cm.
- Popraw przepuszczalność gleby – ciężką ziemię wymieszaj z piaskiem, drobnym żwirem lub grysem. Podłoże powinno być lekkie, raczej ubogie i mieć odczyn obojętny albo lekko zasadowy, zwykle około pH 6,5–7,5.
- Przygotuj dołek – powinien być mniej więcej dwa razy szerszy i głębszy od bryły korzeniowej. Przy słabym odpływie wody można zastosować warstwę żwiru lub keramzytu, ale na bardzo ciężkiej glebie lepsza będzie podwyższona rabata.
- Ustaw sadzonkę na właściwej głębokości – szyjka korzeniowa powinna znaleźć się na poziomie, na którym rosła w pojemniku. Nie zakopuj podstawy pędów.
- Zasyp i podlej – uzupełnij dołek przepuszczalnym podłożem, lekko je dociśnij i podlej. Później podlewaj oszczędnie, pozwalając ziemi lekko przeschnąć.
- Zachowaj odstęp – niskie odmiany sadź zwykle co 30–35 cm, a większe lawendy pośrednie co 40–50 cm.
Po posadzeniu możesz zastosować mineralną ściółkę, na przykład żwir lub grys. Ogranicza ona chwasty i nie zatrzymuje tak dużo wilgoci przy szyjce rośliny jak gruba warstwa materiału organicznego.
Ostrzeżenie: lawenda źle znosi ciężką, mokrą glinę. Stała wilgoć przy korzeniach sprzyja ich gniciu, a zimą zwiększa ryzyko przemarzania całej rośliny. Sam dołek wypełniony żwirem nie zawsze rozwiąże problem, jeśli woda nie ma gdzie odpłynąć. W takim miejscu wybierz podwyższoną rabatę, gruntownie rozluźnij podłoże albo posadź lawendę w dużym pojemniku.
Dlaczego termin i drenaż są tak ważne?
Po posadzeniu lawenda musi odbudować lub rozwinąć system korzeniowy. Wiosną ma na to cały sezon. Jesienią proces przebiega w chłodniejszych warunkach, dlatego roślina powinna trafić do gruntu odpowiednio wcześnie, zanim pojawią się regularne przymrozki.
W polskim klimacie problemem nie jest wyłącznie temperatura. Zimą mokra gleba długo pozostaje chłodna, ogranicza dostęp powietrza do korzeni i sprzyja chorobom. Z tego powodu przepuszczalne podłoże często ma większe znaczenie niż samo okrywanie rośliny. Młodą lawendę można przed silnym, bezśnieżnym mrozem osłonić stroiszem, ale nie należy przykrywać jej szczelnie, ponieważ wilgoć i brak przewiewu również prowadzą do uszkodzeń.
Do gruntu najpewniejszym wyborem jest Lavandula angustifolia, czyli lawenda wąskolistna. Jest lepiej przystosowana do polskich zim niż lawenda francuska (Lavandula stoechas), którą częściej uprawia się w pojemnikach i chroni przed mrozem. Lawenda pośrednia także może zimować w ogrodzie, ale zwykle wymaga cieplejszego, dobrze osłoniętego stanowiska i bardzo sprawnego odpływu wody.
Słońce, przepuszczalna gleba i spokojne ukorzenienie w pierwszych tygodniach decydują o powodzeniu uprawy. Jeżeli możesz wybrać tylko jeden termin, postaw na kwiecień lub maj, a przy sadzeniu jesiennym nie zwlekaj z posadzeniem do końca sezonu.
