Drzewka owocowe sadzi się zwykle co 1,5–4 m w rzędzie, zależnie od gatunku i podkładki. Odmiany na podkładkach karłowych potrzebują mniej miejsca, a drzewa silnie rosnące – wyraźnie większej rozstawy. Na żyznej glebie wybierz większą wartość z podanego zakresu.
Od czego zależy odległość sadzenia?
Najważniejsza jest siła wzrostu, na którą wpływają gatunek, podkładka oraz warunki glebowe. Podkładka decyduje o docelowej wielkości drzewa i korony. Dlatego jabłoń na podkładce karłowej można posadzić znacznie bliżej niż czereśnię na podkładce silnie rosnącej.
Podane niżej wartości dotyczą odległości między roślinami w jednym rzędzie. Odstępy między rzędami powinny być większe, zwykle wynoszą około 3–4 m dla drzew oraz 2–2,5 m dla większości krzewów.
Odległości między drzewami owocowymi
W przypadku jabłoni, grusz i czereśni rodzaj podkładki ma bezpośredni wpływ na potrzebną przestrzeń. Przykładowe rozstawy przedstawia tabela:
| Gatunek | Podkładka | Odległość w rzędzie (m) |
|---|---|---|
| Jabłoń | Karłowa, np. M.9, P 59, P 60 | 1,5–2 |
| Grusza | Karłowa, na pigwie | 1,5–2 |
| Jabłoń | Półkarłowa, np. M.26, P 14 | 2–3 |
| Czereśnia | Półkarłowa, np. Gisela 5, PHL B | 2–3 |
| Wiśnia | Podkładka zależna od siły wzrostu | 2–3 |
| Grusza | Grusza kaukaska | 3–3,5 |
| Śliwa | Silnie rosnąca, np. ałycza | 3–3,5 |
| Morela | Silnie rosnąca | 3–3,5 |
| Brzoskwinia | Silnie rosnąca | 3–3,5 |
| Czereśnia | Czereśnia ptasia | 3–4 |
Przy planowaniu miejsca trzeba uwzględnić także docelową koronę. Dla porównania, korona jabłoni na podkładce karłowej może osiągać około 2 m średnicy, natomiast silnie rosnącej śliwy szczepionej na ałyczy około 3 m. Zbyt mała odległość szybko doprowadzi do zacieniania sąsiednich drzew.
Odległości między krzewami owocowymi
Krzewy również wymagają rozstawy dopasowanej do ich pokroju i sposobu prowadzenia. Orientacyjne odległości w rzędzie wynoszą:
| Krzew | Odległość w rzędzie (m) |
|---|---|
| Agrest krzaczasty | 1 |
| Porzeczka krzaczasta | 1,5–2 |
| Borówka wysoka | 1,25–1,5 |
| Jeżyna bezkolcowa | 2,5–3 |
| Malina | 0,4–0,5 |
| Porzeczka pienna | 1–1,25 |
| Agrest pienny | 1–1,25 |
Kiedy zwiększyć lub zmniejszyć rozstawę?
Standardową odległość można skorygować, gdy warunki na działce albo planowany sposób prowadzenia roślin różnią się od typowych. Uwzględnij przede wszystkim:
- Żyzność gleby – na glebie żyznej, próchnicznej i dobrze zaopatrzonej w wodę rośliny rosną silniej, dlatego wybierz większą wartość z zakresu.
- Sposób formowania korony – regularnie cięte drzewa lub rośliny prowadzone w węższej formie mogą zajmować mniej miejsca niż korony pozostawione bez silnego ograniczania.
- Wilgotność i zasobność podłoża – słabsza gleba zwykle ogranicza wzrost, więc rozstawa może być nieco mniejsza, natomiast bardzo dobre stanowisko przemawia za większym odstępem.
- Odległość między rzędami – musi pozwalać na dostęp światła, swobodne przejście oraz pielęgnację, dlatego nie należy przenosić wartości z odległości w rzędzie bezpośrednio na cały układ nasadzeń.
Zbyt gęste sadzenie nie daje trwałej oszczędności miejsca. Gdy korony się zetkną, rośliny będą wzajemnie się zacieniać, a słabsze przewietrzanie zwiększy ryzyko chorób. Przy drzewach silnie rosnących lepiej od razu zaplanować większą przestrzeń.
