Rozmnażanie truskawek przez rozłogi najlepiej przeprowadzić latem, po głównym zbiorze owoców. Wybierz zdrową roślinę mateczną, przytwierdź silną rozetę do wilgotnego podłoża i pozostaw ją połączoną z rośliną aż do wytworzenia własnych korzeni. Dopiero wtedy odetnij rozłóg i przesadź sadzonkę.
Dlaczego warto rozmnażać truskawki przez rozłogi?
Rozłogi, nazywane też wąsami, to długie, płożące pędy, na których tworzą się młode rozety liściowe. Po zetknięciu z wilgotną ziemią zaczynają wypuszczać własne korzenie. Tak powstają sadzonki będące genetycznymi kopiami rośliny matecznej, dlatego zachowują jej cechy, między innymi siłę wzrostu, termin owocowania i jakość owoców.
To prosty i tani sposób na powiększenie grządki albo zastąpienie starszych krzewów. Nie należy jednak pozostawiać wszystkich rozłogów. Ich tworzenie osłabia roślinę mateczną i może ograniczyć jej owocowanie w kolejnym sezonie.
Przed rozmnażaniem sprawdź status odmiany. Niektóre odmiany są chronione prawnie, a ich rozmnażanie może być zabronione także na własny użytek. Bezpieczniej korzystać z odmian, których ochrona wygasła, albo potwierdzić możliwość rozmnażania w wiarygodnym źródle.
Jak wybrać roślinę mateczną?
Materiał z chorego krzewu przenosi problemy na kolejne stanowisko. Do rozmnażania wybierz truskawkę silną, dobrze plonującą i wolną od objawów chorób. Odrzuć rośliny z więdnącymi lub zdeformowanymi liśćmi, plamami, zahamowanym wzrostem oraz widocznymi szkodnikami.
Szczególną uwagę zwróć na werticiliozę, która poraża system korzeniowy i może prowadzić do zamierania roślin. Jeśli na grządce występuje masowe zamieranie albo podejrzewasz chorobę wirusową, nie pobieraj z niej sadzonek. Chore osobniki usuń, a narzędzia po kontakcie z nimi oczyść i zdezynfekuj.
Roślina mateczna powinna mieć dostęp do wody i składników pokarmowych, ale nie należy intensywnie pobudzać jej do tworzenia rozłogów kosztem zdrowotności. Regularnie odchwaszczaj stanowisko i obserwuj krzewy przed oraz po zbiorach.
Truskawki – rozmnażanie przez rozłogi krok po kroku
Najlepszy termin przypada na lato, zwykle po zakończeniu głównego owocowania. Młode rozety mają wtedy czas na ukorzenienie przed chłodniejszą częścią sezonu. Najbezpieczniej ukorzeniać je przed odcięciem od rośliny matecznej.
Do pracy przygotuj ostry, czysty sekator, doniczkę z otworami odpływowymi oraz lekkie, wilgotne podłoże. Jego odczyn powinien mieścić się mniej więcej w zakresie pH 5,5–6,5.
- Wybierz rozetę – pozostaw pierwszą dobrze rozwiniętą rozetę położoną najbliżej rośliny matecznej. Powinna mieć kilka zdrowych liści i widoczne początki korzeni. Słabsze, późniejsze rozety usuń, jeśli nie są potrzebne.
- Wybierz sposób ukorzeniania – możesz przytwierdzić rozetę bezpośrednio do spulchnionej ziemi albo umieścić obok rośliny matecznej małą doniczkę. Metoda doniczkowa wymaga więcej pracy, ale ułatwia późniejsze przeniesienie sadzonki z nienaruszoną bryłą korzeniową.
- Przymocuj rozetę – ułóż ją na powierzchni podłoża i lekko dociśnij. Możesz użyć wygiętego drutu, klipsa albo cienkiego szpilkowego uchwytu. Nie zasypuj środka rozety, czyli miejsca, z którego wyrastają liście.
- Utrzymuj wilgotność – podlewaj regularnie, aby podłoże nie wysychało. Nie dopuszczaj jednak do zastoin wody. W przypadku świeżo oddzielonych sadzonek doniczkowych pomaga jasne, osłonięte miejsce oraz delikatne zraszanie przez pierwsze dni.
- Poczekaj na własne korzenie – nie odcinaj rozłogu zaraz po pojawieniu się rozety. Sadzonka powinna zacząć samodzielnie rosnąć i mocno trzymać się podłoża. W zależności od warunków ukorzenianie może potrwać około 2–4 tygodni, a doniczkowana sadzonka zwykle potrzebuje co najmniej około 3 tygodni, aby przygotować się do przesadzenia.
- Odetnij rozłóg – gdy sadzonka ma własne korzenie, przetnij łączący ją pęd czystym sekatorem. Doniczkę możesz od razu przenieść na miejsce docelowe. Sadzonkę ukorzenioną w gruncie wykop z możliwie dużą bryłą ziemi.
- Posadź na właściwej głębokości – rozłóż korzenie bez podwijania i umieść koronę dokładnie na poziomie powierzchni ziemi. Zbyt głębokie sadzenie sprzyja gniciu korony, a zbyt płytkie przesuszaniu korzeni. Po posadzeniu lekko dociśnij ziemię i obficie podlej.
Ukorzenianie w gruncie jest prostsze, ale po oddzieleniu sadzonka ma zwykle bardziej naruszony system korzeniowy. Jeśli wybierasz tę metodę, zadbaj o spulchnione, odchwaszczone podłoże i regularne podlewanie. Sadzonka doniczkowana lepiej znosi przenoszenie, ponieważ zachowuje własną bryłę korzeniową.
Jak ocenić jakość sadzonki?
Przed odcięciem i przesadzeniem sprawdź kilka cech. Dobra sadzonka nie musi być duża, ale powinna być zdrowa, stabilna i zdolna do samodzielnego pobierania wody.
| Cecha | Sadzonka wartościowa | Sadzonka do odrzucenia |
|---|---|---|
| Liście | Zdrowe, jędrne, bez plam i deformacji | Więdnące, odbarwione, z plamami lub zniekształcone |
| System korzeniowy | Widoczne jasne korzenie, sadzonka stabilnie trzyma się podłoża | Brak korzeni, luźna rozeta lub ciemne, uszkodzone korzenie |
| Stan ogólny | Rośnie, nie więdnie przy umiarkowanym cieple, ma mocną koronę | Słaby wzrost, objawy chorób, obecność szkodników lub gnicie |
Na co uważać?
Najczęstsze straty wynikają z pośpiechu albo niewłaściwego podlewania. Podczas rozmnażania zwróć uwagę na następujące błędy:
- Zbyt wczesne odcinanie – młoda rozeta bez własnych korzeni szybko więdnie po odłączeniu od rośliny matecznej.
- Przesuszanie podłoża – delikatne korzenie znajdują się płytko i źle znoszą dłuższy brak wody.
- Zalewanie sadzonek – stale mokra ziemia ogranicza dostęp powietrza i sprzyja gniciu korzeni.
- Zbyt głębokie sadzenie – zakrycie korony może doprowadzić do jej gnicia.
- Pobieranie materiału z chorego krzewu – razem z rozetą możesz przenieść choroby korzeniowe, wirusy lub szkodniki.
- Wyrywanie rozłogów – szarpanie może uszkodzić roślinę mateczną. Do odcinania używaj czystego sekatora.
Najlepiej uzyskać kilka silnych sadzonek niż pozostawić wiele słabych rozet. Po posadzeniu młode truskawki regularnie podlewaj, utrzymuj stanowisko wolne od chwastów i obserwuj nowe liście. Przy prawidłowym ukorzenieniu oraz właściwej głębokości sadzenia szybko rozpoczną samodzielny wzrost.
