Tarnina – kiedy zbierać owoce i jak je wykorzystać?

Owoce tarniny zbiera się w październiku i listopadzie, najlepiej po pierwszych przymrozkach. Chłód zmniejsza ich cierpkość i sprawia, że lepiej nadają się na przetwory. Jeśli nie chcesz czekać na mróz, włóż zebrane owoce do zamrażarki na 12–24 godziny.

Kiedy najlepiej zbierać tarninę?

Owoce tarniny, czyli śliwy tarniny (Prunus spinosa), dojrzewają jesienią. Najlepszy termin zbioru przypada na październik i listopad, gdy są już ciemnogranatowe, jędrne i pokryte niebieskawym, woskowym nalotem.

Najsmaczniejsze stają się po pierwszych nocnych przymrozkach. Niska temperatura łagodzi ich naturalną cierpkość i kwaśny smak, dlatego przemrożone owoce łatwiej wykorzystać do soków, powideł, galaretek, kompotów, win oraz nalewek. Nie warto jednak zwlekać zbyt długo, ponieważ owoce mogą opaść albo zostać zjedzone przez ptaki.

Co zrobić, gdy nie było jeszcze przymrozków?

Naturalny mróz można zastąpić mrożeniem w domu. Nie zmienia ono całkowicie charakteru owoców, ale zwykle wyraźnie ogranicza ich cierpkość. Po przyniesieniu tarniny do domu usuń liście i uszkodzone sztuki, a następnie postępuj w następującej kolejności:

1. Opłucz owoce i dokładnie je osusz.
2. Rozłóż je cienką warstwą na tacy lub włóż do płaskiego pojemnika.
3. Umieść tarninę w zamrażarce na 12–24 godziny.
4. Po rozmrożeniu szybko przeznacz ją na przetwory, ponieważ miękkie owoce łatwiej się psują.

Jeśli planujesz nalewkę z tarniny, możesz zamrozić owoce przed zalaniem alkoholem. Do krótkiego przygotowania domowych przetworów nie zawsze trzeba usuwać pestki, ale nie wolno ich rozgryzać ani miażdżyć.

Pestki tarniny zawierają związki cyjanogenne, które mogą uwalniać cyjanowodór, czyli kwas pruski. Dlatego nie należy ich spożywać po rozgryzieniu ani długo przetwarzać w sposób, który powoduje ich rozdrabnianie. Przy większej ilości owoców bezpieczniej jest je wydrylować przed przygotowaniem przecieru lub innego przetworu.

Kiedy zbierać kwiaty i owoce tarniny?

Jak bezpiecznie zbierać owoce w terenie?

Tarnina tworzy gęste, silnie rozgałęzione krzewy z twardymi cierniami. Zrywanie pojedynczych owoców gołymi rękami jest czasochłonne i łatwo kończy się skaleczeniem. Przy większej ilości owoców wygodniej wykorzystać płachtę rozłożoną pod krzewem.

Podczas zbioru przydadzą się następujące rozwiązania:

• Rękawice ochronne – najlepiej grube, sięgające za nadgarstki, zabezpieczają dłonie przed cierniami.
• Płachta lub duże prześcieradło – rozłóż je pod krzewem i podeprzyj kamieniami albo przypnij do podłoża, żeby nie zsunęło się na pochyłości.
• Delikatne potrząsanie gałęziami – dojrzałe owoce można strząsać na płachtę, zamiast przeciskać dłonie przez kolczaste pędy.
• Pojemniki o sztywnych ściankach – ograniczają zgniatanie owoców podczas przenoszenia i sortowania.

Nie łam całych gałęzi tylko po to, by łatwiej zebrać owoce. Po zakończeniu pracy przejrzyj plon, usuń liście, fragmenty pędów i owoce z oznakami pleśni. Tarnina jest także ważnym schronieniem dla ptaków, a jesienią stanowi dla nich źródło pożywienia. Jeśli zauważysz, że ptaki intensywnie żerują na konkretnym krzewie, lepiej zebrać dojrzałą część plonu wcześniej i przemrozić ją w domu.

Jak wykorzystać owoce tarniny?

Po przemrożeniu owoce można przeznaczyć na powidła, dżemy, soki, kompoty, galaretki i przeciery do dań wytrawnych. Cierpki smak dobrze pasuje także do sosów podawanych do mięs. Popularnym zastosowaniem jest nalewka z tarniny, nazywana tarninówką. Owoce warto szybko przetworzyć po rozmrożeniu, bo stają się miękkie i nietrwałe.

Najważniejsza zasada brzmi: zbieraj tarninę jesienią, najlepiej po pierwszych przymrozkach, ale nie czekaj za wszelką cenę, jeśli ptaki zjadają owoce. Wcześniejszy zbiór i mrożenie w zamrażarce daje podobny efekt smakowy, a ostrożna technika pracy chroni dłonie przed cierniami.