Cięcie malin jest potrzebne, aby krzewy nie tworzyły gęstego, chorego gąszczu i regularnie owocowały. Maliny letnie przycina się po zbiorach, usuwając pędy dwuletnie, a jesienne – późną jesienią lub wczesną wiosną, ścinając wszystkie pędy przy ziemi.
Dlaczego maliny trzeba przycinać?
Bez corocznego cięcia maliny szybko się zagęszczają. Pędy żywe splatają się z martwymi, liście po deszczu wolniej schną, a w takich warunkach łatwiej rozwijają się choroby grzybowe, między innymi szara pleśń powodowana przez Botrytis cinerea. Gęste krzewy stwarzają też lepsze warunki szkodnikom, takim jak kwieciak malinowiec czy pryszczarek namalinek łodygowy.
Przerzedzony szpaler ma lepszy dostęp do światła i powietrza, łatwiej go pielęgnować oraz zbierać owoce. Cięcie ogranicza także rozrastanie się malin poza wyznaczone miejsce, ponieważ usuwa niepotrzebne odrosty korzeniowe.
Jak rozpoznać pędy malin?
Przed sięgnięciem po sekator ustal, czy masz maliny letnie, czy jesienne. To najważniejszy etap pracy. Maliny letnie owocują na pędach dwuletnich, natomiast jesienne, nazywane też powtarzającymi, tworzą główny plon na pędach jednorocznych.
Pędy jednoroczne są zwykle zielone, gładkie i elastyczne. W bieżącym sezonie nie mają kwiatów, owoców ani pozostałości po szypułkach. Pędy dwuletnie są ciemniejsze, brązowe, zdrewniałe i często mają ślady po owocowaniu. W malinach letnich właśnie te starsze pędy usuwa się po zbiorach.
Pomyłka przy malinach letnich może pozbawić Cię plonu w kolejnym roku. Jeśli wytniesz również zdrowe pędy jednoroczne, roślina nie będzie miała pędów, na których mogłaby zaowocować.
Jak przycinać maliny letnie?
Maliny letnie, tradycyjne, owocują zwykle od czerwca do sierpnia na pędach dwuletnich. Główne cięcie wykonaj możliwie szybko po zakończeniu zbiorów, najczęściej w sierpniu. Nie czekaj bez potrzeby do późnej jesieni, ponieważ stare pędy mogą być siedliskiem chorób i szkodników.
Postępuj według następujących kroków:
- Wytnij przy ziemi wszystkie pędy dwuletnie, które owocowały w danym sezonie.
- Usuń pędy chore, złamane, bardzo słabe oraz wyrastające poza wyznaczonym rzędem.
- Wiosną, najlepiej do połowy maja, przerzedź młode odrosty korzeniowe.
- Pozostaw około 10–12 silnych i zdrowych pędów na metr kwadratowy, rozmieszczonych tak, aby się wzajemnie nie zagłuszały.
- Przywiąż pozostawione pędy do drutów lub palików, jeśli maliny są wysokie i rozkładają się na boki.
Nie skracaj mocno wierzchołków zdrowych pędów. W ich górnych częściach mogą znajdować się pąki kwiatowe, więc zbyt silne cięcie zmniejszy przyszły plon. Jeśli krzewy są za wysokie, ogranicz je tylko nieznacznie, zwykle do około 1,5–1,7 m.
Jak przycinać maliny jesienne?
Maliny jesienne, czyli powtarzające, tworzą główny plon na pędach jednorocznych. Owoce pojawiają się od sierpnia aż do jesiennych przymrozków. W uprawie amatorskiej najprostszym i najczęściej polecanym rozwiązaniem jest coroczne usunięcie wszystkich pędów.
Cięcie można wykonać po zakończeniu owocowania, zwykle we wrześniu lub październiku, gdy rośliny zakończą wegetację. W chłodniejszych regionach bezpieczniejszym terminem bywa przedwiośnie, najlepiej przed rozpoczęciem wzrostu i do połowy marca. Pozostawienie pędów na zimę może chronić krzew przed mrozem, dlatego termin dopasuj do pogody i lokalnych warunków.
Wykonaj zabieg w kilku krokach:
- Wytnij wszystkie pędy przy ziemi, pozostawiając jedynie krótki odcinek, jeśli ułatwia to pracę.
- Zbierz usunięte pędy z rzędu, szczególnie jeśli widoczne były objawy chorób.
- Usuń odrosty korzeniowe wyrastające poza szpaler.
- Wiosną kontroluj liczbę nowych pędów i usuń najsłabsze lub uszkodzone.
Takie cięcie ogranicza liczbę miejsc, w których mogą zimować patogeny i szkodniki. Owoce zebrane wyłącznie z nowych pędów są też mniej narażone na robaczywienie. Można pozostawić część pędów, aby uzyskać wcześniejszy, dodatkowy plon, ale wtedy zabieg i dalsza pielęgnacja są trudniejsze, a główny jesienny zbiór może być mniejszy.
Maliny letnie i jesienne – szybkie porównanie
Najważniejsze różnice w terminie i sposobie cięcia przedstawia tabela:
| Typ maliny | Termin cięcia | Sposób cięcia | Co usuwamy? |
|---|---|---|---|
| Letnie | Po zbiorach, zwykle w sierpniu | Cięcie selektywne przy ziemi | Pędy dwuletnie, chore, złamane i nadmiar młodych pędów |
| Jesienne, powtarzające | Późna jesień lub przedwiośnie | Ścięcie całego krzewu przy ziemi | Wszystkie pędy |
Narzędzia i higiena podczas cięcia
Do malin letnich użyj ostrego sekatora jednoręcznego, który pozwala wycinać pojedyncze pędy bez uszkadzania młodych. Przy większej liczbie malin jesiennych można zastosować wykaszarkę, ale nie wolno używać jej do malin letnich, ponieważ zetnie także pędy potrzebne do przyszłorocznego owocowania. Przygotuj również:
- Ostry sekator – wykonuje równe cięcia i nie miażdży tkanek.
- Rękawice ochronne – zabezpieczają dłonie przed kolcami.
- Środek do dezynfekcji ostrza – ogranicza przenoszenie chorób między krzewami.
- Drut lub paliki – pomagają utrzymać pędy w przejrzystym szpalerze.
Pędy z objawami chorób usuń z ogrodu, a nie wrzucaj do kompostownika. Po posadzeniu wszystkie maliny, niezależnie od typu, przycina się na przedwiośniu przy ziemi. Zabieg pobudza wyrastanie nowych pędów z części podziemnych. Po cięciu warto utrzymać porządek w rzędzie i obserwować odrosty korzeniowe, aby maliny nie zagęściły się ponownie.
Najważniejsza zasada brzmi: przy malinach letnich wycinaj tylko pędy dwuletnie, a przy jesiennych możesz usunąć wszystkie pędy przy ziemi.
