Najlepszy czas na zbiór młodych pędów świerku przypada od końca kwietnia do końca maja. Dokładny termin zależy od pogody i regionu – w górach wiosna może przychodzić później. Zbieraj pędy długości kilku centymetrów, jasnozielone, miękkie i jeszcze delikatne. Gdy zaczynają ciemnieć, twardnieć i rozwijać sztywne igły, ich walory są mniejsze.
Jak rozpoznać młode pędy świerku?
Nowe przyrosty wyrastają na końcach gałązek i wyraźnie odróżniają się od starszej, ciemnozielonej części drzewa. W odpowiedniej fazie przypominają krótkie, jasnozielone „świeczki”. Po roztarciu wydzielają świeży, żywiczny aromat.
Przed zbiorem upewnij się, że masz do czynienia ze świerkiem. Początkujący zbieracze często mylą go z sosną albo jodłą. Pomocne są następujące cechy:
- Jasnozielony kolor – młody przyrost jest wyraźnie jaśniejszy od starszych gałęzi.
- Miękkość – pęd powinien uginać się pod palcami, a nie być twardy i zdrewniały.
- Lepkość i żywiczny zapach – świeży pęd może być delikatnie klejący.
- Pojedyncze, krótkie igły – u świerku są osadzone dookoła gałązki, natomiast sosna ma długie igły zebrane w pęczki.
Nie zbieraj elementów o grudkowatym wyglądzie, które mogą być kwiatostanami. Jeśli nie potrafisz pewnie oznaczyć gatunku, zrezygnuj ze spożycia i skonsultuj identyfikację z osobą znającą drzewa. Z jodłą także łatwo o pomyłkę, dlatego nie wystarczy kierować się samym jasnozielonym kolorem.
Jak zbierać pędy, aby nie uszkodzić świerku?
Młode przyrosty są potrzebne drzewu do dalszego wzrostu. Zbiór powinien być niewielki i rozproszony, a nie skoncentrowany na jednym świerku. Najlepiej wybierz suchy, słoneczny dzień, gdy pędy są suche i łatwiejsze do oceny.
Podczas zbioru trzymaj się kilku zasad:
- Zbieraj wyłącznie pędy z pobocznych gałęzi, nigdy z wierzchołka drzewa.
- Odcinaj najwyżej kilka pędów z jednej gałęzi i przechodź między różnymi drzewami.
- Nie ogołacaj całego świerku ani jednej jego strony.
- Wybieraj czyste miejsca oddalone od ruchliwych dróg, parkingów i terenów przemysłowych.
- Zostaw pędy, których nie potrafisz rozpoznać, oraz drzewa młode, osłabione lub uszkodzone.
Uwaga na spożycie. Pędy świerku mogą być używane w niewielkich ilościach, ale nadmiar przetworów może być szkodliwy ze względu na związki obecne w igliwiu i olejkach eterycznych. Nie traktuj ich jako leku ani nie podawaj dużych porcji bez konsultacji ze specjalistą. Szczególną ostrożność powinny zachować dzieci, kobiety w ciąży, osoby z alergiami i chorobami przewlekłymi.
Co zrobić z pędami po powrocie z lasu?
Świeżych przyrostów nie przechowuj długo w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Najpierw usuń zanieczyszczenia i uszkodzone fragmenty, a następnie przygotuj je do dalszego użycia:
- Rozłóż pędy na jasnej powierzchni i usuń igły, owady oraz fragmenty zbrązowiałe.
- Delikatnie opłucz je pod chłodną, bieżącą wodą, jeśli nie przygotowujesz produktu, w którym płukanie jest niewskazane.
- Osusz pędy ręcznikiem papierowym i pozostaw na chwilę do odparowania nadmiaru wody.
- Wybierz tylko świeże, miękkie egzemplarze, a twarde lub nadpsute wyrzuć.
Po oczyszczeniu możesz wykorzystać niewielką ilość pędów jako aromatyczny dodatek. Najważniejsze są jednak właściwy termin, pewna identyfikacja gatunku i umiar, który pozwala zebrać surowiec bez osłabiania drzewa.



