Orzechy laskowe zbiera się etapami od połowy sierpnia do października. Dokładny termin zależy od odmiany leszczyny, pogody i tempa dojrzewania owoców. Najlepszym sygnałem jest naturalne opadanie orzechów, brązowienie łupiny oraz łatwe oddzielanie się owocu od okrywy.
Kiedy przypada zbiór orzechów laskowych?
W Polsce sezon zbioru leszczyny pospolitej rozpoczyna się zwykle w drugiej połowie sierpnia i może trwać do października. Najwięcej orzechów dojrzewa we wrześniu, ale na jednym krzewie owoce nie osiągają dojrzałości jednocześnie.
Dlatego nie warto planować jednego zbioru całego plonu. Krzew należy obserwować co kilka dni, a dojrzałe owoce zbierać partiami. Wczesne odmiany kończą dojrzewanie pod koniec lata, natomiast późne mogą wymagać zbioru jeszcze w październiku. Znaczenie ma także pogoda – ciepły i suchy koniec lata przyspiesza dojrzewanie, a chłód i wilgoć mogą je opóźnić.
Jak rozpoznać dojrzałe orzechy?
Dojrzałość zbiorcza oznacza moment, w którym orzech ma już odpowiednio twardą łupinę, a roślina zaczyna go naturalnie odrzucać. Najłatwiej ocenić ją po kilku widocznych i fizycznych oznakach:
- Łupina zmienia kolor – z zielonej lub żółto-pomarańczowej staje się jasnobrązowa.
- Orzechy zaczynają opadać – dojrzałe owoce same spadają na ziemię albo odpadają po delikatnym potrząśnięciu gałęzią.
- Owoc łatwiej oddziela się od okrywy – zielona, ciasno przylegająca okrywa wskazuje zwykle na niedojrzałość.
- Łupina jest twarda – niedojrzały orzech bywa miękki, gumowy i ma słabszy smak.
- Orzechy można strącić lekkim potrząśnięciem – nie trzeba zrywać ich na siłę z pędów.
Opadłe owoce najlepiej zbierać regularnie, ponieważ nie powinny długo leżeć na wilgotnej ziemi. W praktyce warto powtarzać zbiór co kilka dni. Pod krzewem można rozłożyć płachtę i delikatnie potrząsnąć gałęziami, ale tylko po to, by strącić owoce, które są już bliskie naturalnego opadnięcia.
Terminy zbioru popularnych odmian
Przybliżony termin zależy od stanowiska i przebiegu pogody, ale poszczególne odmiany mają wyraźne różnice:
| Odmiana | Przybliżony termin zbioru |
|---|---|
| Lamberta Biały | druga połowa sierpnia |
| Kataloński | około połowy września |
| Olbrzymi z Halle | wrzesień–październik, często październik |
W przypadku odmiany Olbrzymi z Halle późniejszy zbiór może przypadać na bardziej wilgotną porę. Tym ważniejsze staje się szybkie zebranie owoców i dokładne ich wysuszenie.
Jak zbierać i suszyć orzechy laskowe?
Najlepiej wybierać suchy, pogodny dzień. Mokre orzechy nie są bezużyteczne, ale wymagają natychmiastowego suszenia. Zamknięcie wilgotnych owoców w pojemniku sprzyja pleśnieniu i gniciu.
- Zbieraj etapami – co kilka dni podnoś z ziemi opadłe orzechy i delikatnie potrząsaj krzewem, jeśli część owoców jest już gotowa.
- Oddziel zanieczyszczenia – usuń liście, fragmenty okryw oraz orzechy z pęknięciami, dziurkami, miękkimi plamami lub śladami pleśni.
- Rozłóż plon cienką warstwą – użyj siatki, sita, tacy albo suchej powierzchni, która nie zatrzymuje wilgoci. Orzechy nie powinny leżeć w grubej stercie.
- Zapewnij przewiew – ustaw plon w ciepłym, suchym i zacienionym miejscu z dostępem powietrza. Regularnie przemieszaj orzechy, aby wysychały równomiernie.
- Sprawdź efekt suszenia – dobrze wysuszony orzech ma twarde jądro, a przy potrząśnięciu może być słyszalne charakterystyczne stukanie wewnątrz łupiny.
Suszenie może trwać około dwóch tygodni, a przy wilgotnej pogodzie dłużej. Nie należy przyspieszać go bardzo wysoką temperaturą ani wystawiać świeżych orzechów na długie, intensywne nagrzewanie. Najważniejsza jest cienka warstwa i stały przepływ powietrza.
Jak przechowywać wysuszone orzechy?
Najdłużej zachowują jakość orzechy pozostawione w łupinach. Przechowuj je w suchym i przewiewnym miejscu, na przykład w ażurowej skrzynce, koszu wiklinowym, worku jutowym albo woreczku z tkaniny.
Nie zamykaj niedosuszonych owoców w foliowych workach ani szczelnych słojach. Folia zatrzymuje wilgoć, a to zwiększa ryzyko pleśni. Szczelne pojemniki sprawdzają się lepiej przy orzechach już wyłuskanych, ponieważ ograniczają ich wysychanie, ale taki produkt warto zużyć szybciej.
Najczęstszy błąd polega na zebraniu całego plonu naraz i schowaniu go, zanim orzechy całkowicie wyschną. Bezpieczniejszy jest zbiór etapowy, szybkie sortowanie oraz przechowywanie dopiero wtedy, gdy łupiny i jądra są suche.
