Kwiaty czarnego bzu zbiera się od maja do lipca, gdy baldachy są w pełni rozwinięte. Najlepszy będzie słoneczny, suchy dzień, najlepiej rano, po odparowaniu rosy. Wilgotnych kwiatów nie warto ścinać, ponieważ podczas suszenia łatwiej pleśnieją.
Kiedy dokładnie zbierać kwiaty czarnego bzu?
Termin kwitnienia zależy od pogody w danym roku i regionu, dlatego pierwsze baldachy mogą pojawić się już w drugiej połowie maja, a ostatnie utrzymują się do początku lipca. Nie kieruj się wyłącznie kalendarzem. Do zbioru wybierz kwiatostany, w których większość drobnych kwiatów jest rozwinięta, ale nie zaczęła jeszcze brązowieć ani przekwitać.
Ścinaj je po obeschnięciu rosy, kiedy surowiec jest suchy. Zbiór po deszczu lub w czasie dużej wilgotności zwiększa ryzyko zepsucia kwiatów, szczególnie jeśli zamierzasz je suszyć.
Jak odróżnić czarny bez od bzu hebdu?
Przed zbiorem upewnij się, że roślina to Sambucus nigra. Pomyłka z bzem hebdem (Sambucus ebulus) jest niebezpieczna, ponieważ hebd jest rośliną trującą. Najbardziej pomocne jest sprawdzenie pokroju oraz rdzenia młodego pędu. Jeśli nie masz pewności co do identyfikacji, zrezygnuj ze zbioru.
| Cecha | Czarny bez (Sambucus nigra) | Bez hebd (Sambucus ebulus) |
|---|---|---|
| Pokrój | Zdrew niały krzew lub niewielkie drzewo | Niska, nierozgałęziona przy ziemi bylina |
| Rdzeń pędu | Biały, miękki i gąbczasty | Zielonkawy |
| Układ kwiatostanów | Baldachy zwykle lekko zwisają | Kwiatostany są bardziej wzniesione |
Nie zbieraj rośliny, której nie potrafisz jednoznacznie rozpoznać. Sam kolor kwiatów nie wystarcza, ponieważ oba gatunki mogą tworzyć jasne kwiatostany.
Gdzie i jak zbierać kwiaty?
Miejsce ma bezpośredni wpływ na czystość surowca. Wybierz zdrowy krzew rosnący z dala od intensywnego ruchu i źródeł zanieczyszczeń. Podczas wyboru stanowiska zwróć uwagę na następujące zasady:
- Wybieraj rośliny oddalone od ruchliwych dróg i zakładów przemysłowych.
- Omijaj pobocza, wysypiska oraz pola, na których mogą być stosowane opryski.
- Ścinaj tylko baldachy bez widocznych szkodników, pleśni i uszkodzeń.
- Zostaw część kwiatów na krzewie, aby nie ograniczać jego dalszego rozwoju i późniejszego owocowania.
Do pracy użyj ostrych nożyczek ogrodowych, sekatora albo noża. Ścinaj całe baldachy, wykonując czyste cięcie i nie łamiąc pędów. Nie ogałacaj jednej rośliny ze wszystkich kwiatostanów. Kwiaty najlepiej luźno ułożyć w koszyku lub papierowej torbie, a nie zgniatać w szczelnej plastikowej reklamówce.
Jeśli surowiec ma być suszony, nie myj kwiatów. Woda usuwa część pyłku i utrudnia późniejsze wysuszenie. Zanieczyszczone lub mocno zakurzone baldachy lepiej odrzucić niż próbować ratować je płukaniem.
Co zrobić z kwiatami po zbiorze?
Po przyniesieniu baldachów do domu przygotuj je możliwie szybko:
- Rozłóż baldachy kwiatami do dołu na czystym blacie lub papierze, aby owady mogły z nich wyjść.
- Usuń większe owady, liście i uszkodzone fragmenty.
- Przełóż kwiaty do suszenia w suche, przewiewne i zacienione miejsce albo od razu wykorzystaj je do dalszego przetwarzania.
- Nie myj kwiatów przed suszeniem, ponieważ zatrzymana wilgoć może sprzyjać pleśnieniu.
Najlepszy moment to pełnia kwitnienia w suchy poranek, gdy baldachy są rozwinięte, świeże i wolne od wilgoci. Zbiór z czystego stanowiska oraz pewne rozpoznanie bzu czarnego są równie ważne jak sam termin.
