Jasnotę purpurową (Lamium purpureum) zbiera się podczas kwitnienia, zwykle od marca do października. Najlepszy moment przypada na pełnię kwitnienia, gdy pozyskuje się całe kwitnące ziele, a nie same kwiaty.
Kiedy najlepiej zbierać jasnotę purpurową?
Termin zbioru wyznacza faza rozwoju rośliny. Jasnota purpurowa kwitnie przez długi okres, od wczesnej wiosny aż do jesieni, ale surowiec zielarski najlepiej pozyskiwać wtedy, gdy większość kwiatów jest już rozwinięta. W tym czasie ścinane pędy zawierają zarówno kwiaty, jak i liście, czyli pełne kwitnące ziele.
Zbiór przeprowadź w suchy, pogodny dzień, najlepiej po obeschnięciu porannej rosy. Mokre rośliny trudniej wysuszyć, a zatrzymana wilgoć zwiększa ryzyko pleśnienia surowca.
Gdzie szukać jasnoty i jak ją ścinać?
Jasnota purpurowa jest pospolita. Można spotkać ją na łąkach, nieużytkach, w ogrodach, na obrzeżach pól i przydrożach. Sama łatwa dostępność nie oznacza jednak, że każde stanowisko nadaje się do zbioru. Rośliny przy ruchliwych drogach mogą być pokryte pyłem i zanieczyszczeniami, a te rosnące przy polach uprawnych mogą mieć kontakt ze środkami ochrony roślin.
Wybierając miejsce oraz materiał do zbioru, kieruj się następującymi zasadami:
- Zbieraj rośliny z dala od ruchliwych dróg, zakładów przemysłowych, wysypisk i intensywnie użytkowanych pól.
- Wybieraj stanowiska słoneczne, suche i możliwie oddalone od źródeł zanieczyszczeń.
- Ścinaj tylko zdrowe, dobrze rozwinięte pędy bez plam, oznak chorób, śladów żerowania owadów i silnego zabrudzenia.
- Pozyskuj całe kwitnące ziele, ścinając nadziemne, kwitnące części rośliny zamiast wyrywania jej z korzeniami.
Nie zbieraj okazów, których nie potrafisz pewnie rozpoznać. Jasnota purpurowa ma charakterystyczne fioletowe kwiaty wyrastające w górnych partiach pędów oraz sercowate liście. Jej podobieństwo do pokrzywy bywa powodem określania jej mianem „martwej pokrzywy”, ale nie parzy, ponieważ nie ma parzących włosków.
Jak przygotować ziele do suszenia?
Po przyniesieniu roślin do domu nie zostawiaj ich długo w ciasnym, wilgotnym pojemniku. Najlepiej od razu przygotować je do suszenia. Kolejne etapy wyglądają tak:
- Oczyść pędy z ziemi, uszkodzonych fragmentów, owadów i innych przypadkowych domieszek.
- Rozłóż ziele cienką warstwą na papierze, sicie lub czystej tkaninie.
- Umieść surowiec w zacienionym, suchym i przewiewnym miejscu.
- W czasie suszenia delikatnie obracaj pędy, aby wilgoć odparowywała równomiernie.
- Po całkowitym wysuszeniu przełóż ziele do szczelnego, suchego opakowania i przechowuj je bez dostępu światła.
Nie susz jasnoty purpurowej na pełnym słońcu. Intensywne światło może pogorszyć jakość surowca, a zbyt wysoka temperatura może ograniczyć zawartość lotnych składników, w tym olejków eterycznych. Lepiej suszyć wolniej w cieniu niż przyspieszać proces silnym ogrzewaniem.
Wskazówka zielarska: jeśli po wysuszeniu ziele pozostaje miękkie, wilgotne lub ma stęchły zapach, nie nadaje się do długiego przechowywania. Dobrze wysuszony surowiec powinien być kruchy i pozbawiony oznak zawilgocenia.
Jak wykorzystać zebraną jasnotę purpurową?
Świeże, młode części jasnoty purpurowej można wykorzystać kulinarnie jako dodatek do sałatek, zup lub pesto. Roślina nadaje się także do krótkiego przyrządzania podobnie jak inne jadalne zielone liście.
Ususzone kwitnące ziele wykorzystuje się do przygotowania naparu, a także do kąpieli ziołowych. Przy zastosowaniach zielarskich zachowaj ostrożność, szczególnie w ciąży i podczas karmienia piersią, ponieważ bezpieczeństwo takich preparatów w tych okresach nie jest dostatecznie potwierdzone.
Najprostsza zasada jest więc taka: zbieraj jasnotę w pełni kwitnienia, wyłącznie z czystego stanowiska, a następnie susz całe kwitnące ziele w cieniu i przewiewie.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
