Gnojówka z pokrzywy to naturalny nawóz azotowy, który przygotujesz w około 2–3 tygodnie. Wystarczy zalać 1 kg świeżej pokrzywy 10 litrami wody, przeprowadzić fermentację z dostępem powietrza, a przed podlewaniem rozcieńczyć płyn najczęściej w proporcji 1:10.
Jak przygotować gnojówkę z pokrzywy?
Najlepiej wykorzystać młode pędy pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica) zebrane przed kwitnieniem. Nie zbieraj roślin rosnących przy ruchliwych drogach ani w miejscach zanieczyszczonych. Załóż grube rękawice, ponieważ świeże pokrzywy mogą podrażniać skórę.
Do przygotowania nastawu potrzebujesz kilku prostych rzeczy:
- 1 kg świeżej pokrzywy – rozdrobnionej na mniejsze kawałki
- 10 l wody – najlepiej deszczówki albo odstanej wody kranowej
- plastikowego lub drewnianego pojemnika o pojemności co najmniej 10 l
- drewnianego kija do mieszania oraz gazy, siatki lub agrowłókniny do przykrycia
Metalowe wiadro nie nadaje się do fermentacji. Kwasy organiczne powstające w nastawie mogą reagować z metalem, dlatego wybierz pojemnik z tworzywa sztucznego albo drewna.
Przygotowanie przebiega w kilku etapach:
- Posiekaj pokrzywy i włóż je do pojemnika, wypełniając go najwyżej do około trzech czwartych wysokości.
- Zalej rośliny wodą tak, aby były całkowicie przykryte. Zostaw kilka centymetrów wolnej przestrzeni, ponieważ nastaw będzie się pienił.
- Przykryj pojemnik gazą, siatką lub agrowłókniną. Zabezpieczenie powinno chronić przed owadami i zanieczyszczeniami, ale nie może być szczelne.
- Odstaw pojemnik w zacienione miejsce, z dala od domu, tarasu i miejsc wypoczynku. Fermentująca gnojówka ma intensywny zapach.
- Mieszaj zawartość codziennie, najlepiej drewnianym kijem. Dostęp tlenu i regularne mieszanie wspierają fermentację tlenową.
- Po około 2–3 tygodniach oceń nastaw. Gdy piana zniknie, a liście się rozłożą, gnojówka jest gotowa do odcedzenia. W chłodzie proces może się wydłużyć.
Gotowy płyn przecedź przez sito lub gazę. Jest to szczególnie ważne przed użyciem opryskiwacza, ponieważ resztki łodyg i liści mogą zatkać dyszę.
Jak dawkować gnojówkę z pokrzywy?
Stężona gnojówka może uszkodzić rośliny, dlatego przed użyciem do podlewania lub oprysku trzeba ją rozcieńczyć. Proporcje i częstotliwość zabiegów zależą od zastosowania:
| Zastosowanie | Rozcieńczenie | Częstotliwość |
|---|---|---|
| Podlewanie pod korzeń | 1:10, czyli 1 l gnojówki na 10 l wody | Co 2–3 tygodnie, zwykle 2–3 razy w sezonie |
| Oprysk na liście | 1:20 | Profilaktycznie co 1–2 tygodnie |
| Kompost | Bez rozcieńczania | W razie potrzeby, do zwilżania pryzmy |
Do podlewania szczególnie dobrze nadają się rośliny o dużych wymaganiach pokarmowych, między innymi pomidory, papryka, ogórki, cukinie, dynie, truskawki, róże oraz drzewa i krzewy owocowe. Nie zwiększaj stężenia tylko dlatego, że roślina rośnie wolno. Nadmiar azotu może prowadzić do bujnego rozwoju liści kosztem kwiatów i owoców.
Jeśli wykonujesz oprysk, stosuj dokładnie odcedzony płyn. Zabieg najlepiej przeprowadzać wieczorem, poza pełnym słońcem. Gnojówka może wspomagać ochronę przed między innymi mszycami, ale przy silnym porażeniu nie zastępuje specjalistycznych środków ochrony roślin.
Jakich roślin nie podlewać gnojówką?
Gnojówka dostarcza dużo azotu, dlatego nie każda uprawa dobrze na nią reaguje. Nie stosuj jej do następujących grup roślin:
- cebula i czosnek – nadmiar azotu może zaburzać rozwój cebul
- fasola i groch – rośliny strączkowe same wiążą azot z atmosfery
- warzywa korzeniowe – marchew, buraki, pietruszka i rzodkiewka mogą reagować nieprawidłowym rozwojem korzeni
- nowalijki i warzywa o krótkiej wegetacji – między innymi sałata, szpinak i rukola
- rośliny kwasolubne – rododendrony, azalie, wrzosy, wrzośce i borówki
Jednorazowe podlanie rośliny kwasolubnej nie musi spowodować szkód, ale regularne nawożenie może zaburzyć warunki, których potrzebuje. W ich przypadku wybierz preparat przeznaczony do roślin kwasolubnych.
Jak ograniczyć zapach i uniknąć błędów?
Nieprzyjemna woń jest naturalnym skutkiem fermentacji. Możesz ją nieco złagodzić, dodając do nastawu garść mączki bazaltowej albo preparat z efektywnymi mikroorganizmami. Pojemnik trzymaj w cieniu i nie ustawiaj go przy wejściu do domu.
Podczas fermentacji pamiętaj o kilku zasadach:
- Nie zamykaj pojemnika szczelnie, bo fermentacja potrzebuje dostępu powietrza.
- Mieszaj nastaw codziennie, aby ograniczyć powstawanie nalotu i nierównomierny rozkład roślin.
- Nie napełniaj wiadra po brzegi, ponieważ płyn może się pienić i przelewać.
- Przygotowanie i przelewanie wykonuj w rękawicach, a pojemnik przeznacz wyłącznie do prac ogrodniczych.
Jeżeli gnojówka mimo prawidłowego rozcieńczenia powoduje przypalenia liści, przerwij oprysk i zwiększ rozcieńczenie. Roślin nie należy opryskiwać w pełnym słońcu ani tuż przed deszczem.
Co zrobić z resztkami pokrzyw?
Odcedzone łodygi i liście możesz przełożyć na kompost. Zawierają materię organiczną i wilgoć, dlatego dobrze sprawdzają się jako dodatek do pryzmy. Resztką płynnej gnojówki można natomiast zwilżyć kompost bez rozcieńczania.
Najważniejsze dla bezpieczeństwa roślin są właściwe proporcje, dostęp powietrza podczas fermentacji i rozsądna częstotliwość nawożenia. Przy takim stosowaniu gnojówka z pokrzywy może być prostym sposobem na zasilenie wymagających upraw bez wyrzucania roślinnych resztek.
