Dziurawiec najlepiej zbierać od czerwca do sierpnia, najczęściej w pełni kwitnienia, która przypada zwykle na lipiec. Wybierz słoneczny, suchy dzień i poczekaj, aż rosa obeschnie. Ścinaj nożyczkami lub sekatorem górne, niezdrewniałe części pędów o długości około 20–30 cm.
Kiedy zbierać dziurawiec?
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) zbiera się w okresie kwitnienia, od czerwca do sierpnia, a w sprzyjających warunkach nawet do początku września. Najlepszy moment przypada na pełnię kwitnienia, gdy na roślinie są rozwinięte kwiaty oraz pąki, ale łodygi pozostają jeszcze miękkie.
W praktyce główny zbiór przeprowadza się w czerwcu lub lipcu. Jeśli roślina po ścięciu odrośnie i ponownie zakwitnie, możliwy jest drugi zbiór pod koniec lata. Nie należy kierować się wyłącznie datą w kalendarzu, ponieważ termin kwitnienia zależy od pogody i stanowiska.
Jak rozpoznać dziurawiec na łące?
Przed rozpoczęciem zbioru upewnij się, że roślina została prawidłowo rozpoznana. Żółte kwiaty mogą przypominać kwiaty innych gatunków, dlatego sprawdź kilka cech jednocześnie:
- Liście mają drobne, prześwitujące punkciki – oglądane pod światło wyglądają jak małe dziurki. Są to zbiorniczki olejków.
- Kwiaty są żółte i pięciopłatkowe – tworzą skupione kwiatostany na szczytach pędów.
- Roztarte kwiaty zabarwiają palce na czerwono – odpowiada za to między innymi hiperycyna, czyli czerwony barwnik obecny w roślinie.
Jeżeli cechy nie są jednoznaczne, nie zbieraj rośliny. Stanowisko powinno znajdować się z dala od ruchliwych dróg, miejsc opryskiwanych oraz terenów, na których mogły być stosowane nawozy lub środki ochrony roślin.
Jak prawidłowo przeprowadzić zbiór?
Najlepszy surowiec uzyskasz ze zdrowych roślin rosnących w czystym, suchym i dobrze nasłonecznionym miejscu. Parametry zbioru przedstawiają się następująco:
| Parametr | Zalecenie |
|---|---|
| Pogoda | Słoneczna i sucha, bez deszczu oraz wilgoci na roślinach |
| Pora dnia | Przedpołudnie, po obeschnięciu rosy |
| Miejsce cięcia | Około 20–30 cm od wierzchołka, poniżej kwiatów i pąków |
| Narzędzie | Czyste nożyczki, sekator lub mały nóż |
Nie wyrywaj całych roślin i nie ścinaj twardych, zdrewniałych łodyg. Dolne części są trudniejsze do wysuszenia i mają mniejszą wartość jako surowiec zielarski. Zebrane pędy przełóż do koszyka albo płóciennej torby. Folia zatrzymuje wilgoć, przez co ziele może się zaparzyć, zacząć gnić lub spleśnieć.
Sam zbiór wykonaj w kilku krokach:
- Wybierz czyste stanowisko i rośliny znajdujące się w pełni kwitnienia.
- Sprawdź cechy rozpoznawcze, zwłaszcza punkciki na liściach i czerwone zabarwienie po roztarciu kwiatów.
- Ścinaj górne, miękkie fragmenty pędów o długości około 20–30 cm, pozostawiając zdrewniałe części.
- Układaj ziele luźno w koszyku lub torbie z tkaniny i możliwie szybko przenieś je do suszenia.
Jak suszyć dziurawiec?
Po powrocie rozłóż pędy cienką warstwą na papierze, sicie albo czystej tkaninie. Susz je w miejscu zacienionym, suchym i przewiewnym. Możesz także związać niewielkie pęczki i powiesić je pod dachem, z dala od bezpośredniego słońca. W suszarce temperatura nie powinna przekraczać około 40°C.
Pełne wysuszenie poznasz po tym, że liście i kwiaty nie są miękkie ani wilgotne, a łodygi łatwo się łamią. Po suszeniu odrzuć grube, twarde fragmenty. Susz przechowuj w szczelnym szklanym słoiku lub papierowym opakowaniu, w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu.
Na co uważać podczas zbioru i stosowania?
Hiperycyna obecna w dziurawcu może powodować fotouczulenie. Oznacza to większą wrażliwość skóry na światło i ryzyko podrażnień, przebarwień lub reakcji przypominającej oparzenie słoneczne. Dotyczy to szczególnie preparatów skoncentrowanych oraz oleju dziurawcowego stosowanego na skórę. Po kontakcie z takim preparatem nie wystawiaj skóry na intensywne słońce.
Dziurawiec może też wchodzić w interakcje z lekami, między innymi z antykoncepcją hormonalną, lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwzakrzepowymi, przeciwwirusowymi i niektórymi lekami stosowanymi w onkologii. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, przed stosowaniem dziurawca skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Najlepszy surowiec otrzymasz wtedy, gdy zbierzesz dziurawiec w pełni kwitnienia, po obeschnięciu rosy, i zetniesz wyłącznie miękkie wierzchołki pędów. Suche, przewiewne suszenie oraz rezygnacja z foliowej torby ograniczą ryzyko utraty jakości i rozwoju pleśni.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
