Dalie sadź bezpośrednio do gruntu w drugiej połowie maja, najlepiej po 15 maja, gdy minie ryzyko przymrozków związanych z tak zwanymi zimnymi ogrodnikami. Rośliny są ciepłolubne, a mróz może zniszczyć młode pędy. Karpy można też posadzić wcześniej w doniczkach, a następnie zahartować i przenieść do ogrodu.
Jak przygotować karpy i stanowisko?
Karpa to zgrubiałe podziemne części dalii, z których wyrastają nowe pędy. Przed sadzeniem obejrzyj ją dokładnie. Zdrowa karpa powinna być jędrna, bez mokrych, miękkich fragmentów i pleśni. Uszkodzone lub chore części wytnij czystym narzędziem. Jeśli zgrzybiała większa część karpy, lepiej jej nie sadzić.
Przesuszoną karpę możesz włożyć do zimnej wody na kilka godzin. Duże karpy da się podzielić, ale każda część musi mieć dobrze widoczny pąk oraz fragment starej łodygi. Bez pąka nie wyda nowego pędu.
Dalia najlepiej rośnie w miejscu słonecznym, ciepłym i osłoniętym od silnego wiatru. Gleba powinna być żyzna, przepuszczalna i wolna od zastoin wody. Przed sadzeniem spulchnij ją i wymieszaj z dojrzałym kompostem. Na ciężkim, mokrym podłożu warto posadzić rośliny na lekkim podwyższeniu.
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj potrzebne materiały:
- Kompost – do wzbogacenia gleby w miejscu sadzenia.
- Tyczki lub paliki – szczególnie dla odmian wysokich.
- Miękki sznurek – do późniejszego podwiązywania pędów.
- Wodę – do namoczenia przesuszonych karp i podlania po sadzeniu.
- Nawóz do roślin kwitnących – do późniejszego zasilania, gdy roślina rozpocznie wzrost.
Krótka kontrola karpy przed umieszczeniem jej w ziemi obejmuje:
- Sprawdzenie, czy nie ma zgnilizny, pleśni ani miękkich fragmentów.
- Usunięcie uszkodzonych części zdrowej karpy.
- Podział zbyt dużej karpy tak, aby każda część miała pąk.
- Namoczenie materiału, jeśli jest wyraźnie przesuszony.
Jak posadzić dalię w ogrodzie?
Odmiany wysokie i karłowate mają podobne wymagania termiczne, więc termin sadzenia wyznacza przede wszystkim temperatura, a nie docelowa wysokość rośliny. Różnią się natomiast potrzebną przestrzenią. Niskie dalie można sadzić mniej więcej co 20–30 cm, a wysokie zwykle potrzebują około 70–80 cm.
Sadzenie karpy wykonaj w następującej kolejności:
- Wykop dołek tak, aby po ułożeniu karpy jej pąki znajdowały się około 5–10 cm pod powierzchnią ziemi.
- Wsyp na dno niewielką ilość kompostu i wymieszaj go z ziemią.
- Ułóż karpę poziomo lub lekko przechyloną, z pąkami skierowanymi ku górze.
- Wbij palik lub ustaw podporę tuż obok karpy, zanim zasypiesz dołek.
- Przykryj karpę ziemią, delikatnie ją dociśnij i podlej.
Nie sadź dalii przed 15 maja bez zabezpieczenia przed chłodem. Data jest orientacyjna, ponieważ w chłodnych rejonach przymrozki mogą wystąpić także później. Jeżeli po posadzeniu zapowiadany jest spadek temperatury, młode pędy osłoń agrowłókniną. Nie zostawiaj jednak okrycia na roślinach podczas ciepłego dnia.
Podporę zamontuj od razu. Wbijanie palika dopiero wtedy, gdy pędy są wysokie, może przeciąć lub uszkodzić rozwijające się korzenie i bulwy. Przy odmianach wysokich podpora jest potrzebna, ponieważ pędy łatwo przewracają się pod ciężarem kwiatów albo podczas wiatru.
Sadzenie w gruncie czy przyspieszanie w doniczce?
Jeśli zależy Ci na wcześniejszym kwitnieniu, karpy możesz posadzić w doniczkach w marcu lub kwietniu. Pojemniki ustaw w jasnym, ciepłym i zabezpieczonym przed mrozem miejscu, na przykład w domu, szklarni albo ogrzewanym inspekcie. Do ogrodu przenieś rośliny dopiero po zahartowaniu.
| Metoda | Termin sadzenia | Zalety | Wady |
|---|---|---|---|
| Sadzenie bezpośrednio w gruncie | Druga połowa maja, po ustąpieniu przymrozków | Mniej pracy i brak konieczności przechowywania dużych doniczek | Późniejszy start i zwykle późniejsze kwitnienie |
| Przyspieszanie w doniczkach | Marzec lub kwiecień, w pomieszczeniu | Wcześniejszy rozwój pędów i możliwość wcześniejszego kwitnienia | Potrzeba miejsca, podlewania i stopniowego hartowania roślin |
| Wysadzenie zahartowanej rośliny | W maju, po chłodach | Roślina zaczyna wzrost szybciej niż karpa posadzona bezpośrednio | Nagła zmiana warunków może zahamować wzrost, jeśli hartowanie będzie zbyt krótkie |
Przed wystawieniem dalii z doniczki na zewnątrz przyzwyczajaj ją stopniowo do słońca, wiatru i niższej temperatury. Początkowo wystawiaj ją tylko na krótko w ciepłe, bezwietrzne dni. Po kilku dniach czas pobytu na zewnątrz można wydłużać. Do gruntu przenieś ją dopiero wtedy, gdy nocne temperatury są bezpieczne.
Co robić zaraz po posadzeniu?
Po posadzeniu podlej dalię, ale później nie utrzymuj stale mokrej ziemi. Kolejne podlewanie wykonuj, gdy wierzchnia warstwa podłoża przeschnie. W czasie wzrostu i upałów roślina potrzebuje więcej wody, natomiast nadmiar wilgoci może sprzyjać gniciu karpy.
Po około 3–4 tygodniach od posadzenia możesz uszczknąć wierzchołki młodych pędów. Zabieg sprzyja rozkrzewianiu i pomaga uzyskać więcej pędów kwiatowych. W sezonie usuwaj przekwitłe kwiatostany, aby roślina kierowała energię na tworzenie kolejnych pąków.
Najbezpieczniejszy termin sadzenia dalii w ogrodzie to druga połowa maja, po 15 maja. Dobre przygotowanie karpy, płytkie sadzenie i ustawienie podpory przed zasypaniem dołka ograniczają ryzyko niepowodzenia.
