Wrzos i wrzosiec mogą być roślinami wieloletnimi, ale nie każdy wrzosiec przetrwa polską zimę. Wrzos pospolity zwykle dobrze zimuje w gruncie, natomiast przy wrzoścu trzeba sprawdzić konkretny gatunek oraz informację o jego mrozoodporności.
Wrzos czy wrzosiec – co jest wieloletnie?
Wrzosy z rodzaju Calluna, szczególnie wrzos pospolity, są zazwyczaj wieloletnimi krzewinkami ogrodowymi. Po posadzeniu w kwaśnej, przepuszczalnej glebie mogą rosnąć przez wiele lat.
Wrzośce należące do rodzaju Erica tworzą bardziej zróżnicowaną grupę. Wrzosiec czerwony, wrzosiec bagienny, a także część innych gatunków może zimować w ogrodzie. Z kolei wrzosiec delikatny i niektóre wrzośce rozpierzchłe są wrażliwe na mróz. Rośliny sprzedawane jesienią jako dekoracja doniczkowa często traktuje się więc jako sezonowe, nawet jeśli botanicznie są krzewinkami wieloletnimi.
O trwałości decydują trzy czynniki: gatunek, warunki stanowiska i sposób zimowania. Sama obecność etykiety „wrzosiec” nie oznacza jeszcze, że roślina bez zabezpieczenia przetrwa zimę.
Jak odróżnić wrzos od wrzośca?
Najłatwiej obejrzeć liście. U wrzosu są one drobne, łuskowate i przylegają do pędu. Liście wrzośca przypominają krótkie igiełki, zwykle odstają od łodygi i są ułożone bardziej prostopadle do pędu. Kwiaty również pomagają w identyfikacji, choć ich wygląd może różnić się między odmianami.
| Cecha | Wrzos (Calluna) | Wrzosiec (Erica) |
|---|---|---|
| Liście | Łuskowate, przylegające do pędu | Igiełkowate, odstające od pędu |
| Kwiaty | Dzwonkowate, z wyraźnie widocznymi płatkami | Dzbanuszkowate lub rurkowate |
| Mrozoodporność | Zwykle dobra u wrzosu pospolitego | Zależna od gatunku i odmiany |
Termin kwitnienia także bywa wskazówką. Wrzosy najczęściej zdobią rabaty pod koniec lata i jesienią. Wiele wrzośców kwitnie wcześniej, od zimy do wiosny, choć istnieją również gatunki letnie i jesienne. Przy zakupie nie należy jednak opierać się wyłącznie na terminie kwitnienia. Najpewniejsze informacje znajdują się na etykiecie, gdzie powinny być podane nazwa gatunkowa i odporność na mróz.
Jak przygotować wrzosy i wrzośce do zimy?
Obie grupy roślin najlepiej rosną na stanowisku słonecznym, osłoniętym od silnego wiatru. Potrzebują lekkiej, przepuszczalnej i próchnicznej gleby o kwaśnym odczynie, zwykle w zakresie pH 4,0–5,5. Podłoże nie powinno zatrzymywać wody, ponieważ zastój wilgoci sprzyja gniciu korzeni.
Przy sadzeniu zwróć uwagę na podstawowe warunki, które zwiększają szansę na przetrwanie roślin:
- Kwaśne podłoże powinno być lekkie, przepuszczalne i pozbawione zastojów wody.
- Słoneczne stanowisko sprzyja zwartemu wzrostowi i obfitemu kwitnieniu.
- Ściółka z kory pomaga ograniczyć wysychanie podłoża i chroni korzenie przed wahaniami temperatury.
- Agrowłóknina lub gałązki świerkowe przydają się przy wrażliwszych wrzoścach i podczas bezśnieżnych mrozów.
Wrzosiec czerwony (Erica carnea) i wrzosiec bagienny (Erica tetralix) należą do gatunków, które zwykle dobrze zimują w gruncie. Wrzosiec czerwony toleruje także nieco mniej kwaśne podłoże niż większość roślin wrzosowatych, natomiast wrzosiec bagienny lepiej znosi stanowisko lekko wilgotne.
Rośliny w donicach są bardziej narażone na przemarzanie niż te posadzone w gruncie. Ich korzenie nie są chronione przez dużą masę ziemi, dlatego pojemnik trzeba ocieplić, a przy gatunkach wrażliwych rozważyć przeniesienie rośliny do jasnego, nieogrzewanego pomieszczenia. Jeśli etykieta wskazuje niską mrozoodporność, na przykład przy wrzoścu delikatnym, lepiej traktować go jako dekorację sezonową.
Najprostsza zasada przy zakupie jest taka: wrzos zwykle wybiera się jako roślinę wieloletnią, a przy wrzoścu zawsze sprawdza się nazwę gatunku i odporność na mróz.
