Chwytak zamontowany na koparce pozwala przenosić, sortować i układać materiał, którego łyżka nie utrzyma pewnie, np. kłody, gruz, kamień czy złom. Każdy z tych materiałów wymaga jednak innej budowy szczęk, innego rozwarcia i innej siły zacisku. Źle dobrany osprzęt przeciąża ramię maszyny, szybciej się zużywa albo nie pasuje do jej mocowania i instalacji hydraulicznej. Od czego zacząć porównywanie modeli, żeby zakup od razu odpowiadał rodzajowi prac i parametrom koparki?
Jak wybrać chwytak do koparki pod kątem rodzaju materiału?
Wybór zaczyna się od materiału, który maszyna będzie przenosić najczęściej, bo od niego zależy kształt szczęk. Chwytak do drewna ma długie, łukowate szczęki, które obejmują kilka pni lub dłużyc naraz i nie miażdżą ich końców. Chwytak sortujący, nazywany też wyburzeniowym, ma szersze szczęki z zębami i dobrze radzi sobie z gruzem, betonem oraz odpadami z rozbiórki. Do kamienia i ciężkich bloków stosuje się modele o masywnej konstrukcji i dużej sile zacisku, a do złomu i odpadów luzem chwytak wielopalczasty, potocznie nazywany polipem.
Na budowach drogowych przydaje się też chwytak do kostki brukowej albo do rur, dopasowany do jednego, konkretnego zadania. Dobrze dobrany chwytak do koparki obejmuje ładunek pewnie od pierwszego zacisku i nie gubi go podczas obrotu nadwozia. Wąsko wyspecjalizowany model pracuje wydajniej, ale gorzej radzi sobie z innym materiałem. Firma wykonująca różne zlecenia powinna więc rozważyć wybór uniwersalnego osprzętu.
Jak dopasować chwytak do masy i udźwigu koparki?
Chwytak dobiera się do klasy wagowej koparki, a producenci podają w kartach katalogowych zakres mas maszyn, z którymi dany model współpracuje. Za lekki osprzęt na dużej maszynie odkształca się pod naciskiem siłowników i szybciej pęka w miejscach spawów. Zbyt ciężki model obciąża z kolei ramię i układ hydrauliczny, a do tego zmniejsza stateczność koparki podczas pracy na pełnym wysięgu. Najbardziej odczuwają to minikoparki i maszyny kołowe, których zapas udźwigu jest mniejszy niż w ciężkich koparkach gąsienicowych.
Do udźwigu maszyny wlicza się zarówno masę samego chwytaka, jak i masę ładunku zaciśniętego w szczękach. Jeśli chwytak waży kilkaset kilogramów, o tyle mniej materiału koparka bezpiecznie podniesie na danym wysięgu. Przed zakupem warto więc zestawić tabelę udźwigu maszyny z masą osprzętu i typowego ładunku.
Czy lepszy jest chwytak hydrauliczny, czy mechaniczny?
Do większości prac lepiej nadaje się chwytak hydrauliczny, bo ma własny siłownik i operator steruje nim niezależnie od ruchu łyżki. Szczęki otwiera i zamyka osobny obwód hydrauliczny, a siła zacisku utrzymuje się na stałym poziomie przez cały cykl pracy. Taki model wymaga jednak koparki z dodatkową, dwukierunkową instalacją hydrauliczną wyprowadzoną na ramię. Należy też sprawdzić, czy ciśnienie i przepływ oleju w maszynie mieszczą się w zakresie podanym przez producenta chwytaka.
Chwytak mechaniczny nie ma własnego siłownika, a jego szczęki zamykają się dzięki ruchowi siłownika łyżki. Jest prostszy, tańszy i nie wymaga dodatkowych przewodów, ale operator ma mniejszą kontrolę nad zaciskiem. Model mechaniczny wystarczy do okazjonalnego przenoszenia gałęzi, kamieni czy gruzu na mniejszych placach budowy.
Artykuł sponsorowany
