Kiedy i jak przyciąć maliny? Poradnik ogrodnika

Termin i sposób cięcia malin zależy od odmiany. Maliny letnie, które owocują na pędach dwuletnich, przycina się po zbiorach, usuwając stare pędy. Maliny powtarzające można po zakończeniu sezonu ściąć w całości przy ziemi. Po posadzeniu oba typy skraca się nisko, najlepiej na przedwiośniu.

Regularne cięcie ogranicza zagęszczenie krzewów, poprawia cyrkulację powietrza i ułatwia zbiór. Nieprzycinane maliny tworzą gąszcz, w którym dłużej utrzymuje się wilgoć, dlatego łatwiej rozwijają się choroby i pojawiają się szkodniki, między innymi kwieciak malinowiec.

Kiedy przycinać maliny? Najważniejsze różnice

Najpierw ustal, z jakim typem roślin masz do czynienia. Maliny letnie, nazywane też tradycyjnymi, wydają owoce głównie na pędach dwuletnich. Maliny powtarzające, określane również jako jesienne, owocują przede wszystkim na pędach jednorocznych, a przy pozostawieniu części starszych pędów mogą plonować także na początku lata.

Typ maliny	Termin cięcia	Co usuwamy
Maliny letnie	Po owocowaniu, zwykle w sierpniu, oraz przerzedzanie wiosną	Pędy dwuletnie po zbiorach, a wiosną pędy słabe, chore i nadmiarowe
Maliny powtarzające	Po zakończeniu owocowania jesienią lub na przedwiośniu	Najczęściej wszystkie pędy, ścinając je przy ziemi
Maliny świeżo posadzone	Na przedwiośniu	Wszystkie pędy, niezależnie od typu odmiany

Jak przyciąć maliny letnie?

Maliny letnie owocują na pędach dwuletnich. Po wydaniu owoców takie pędy zaczynają zamierać, dlatego najlepiej wyciąć je od razu po zbiorach, zwykle w sierpniu. Nie należy usuwać wtedy wszystkich młodych przyrostów, ponieważ to one będą owocować w następnym sezonie.

Pędy dwuletnie można rozpoznać po pozostałościach po owocach, takich jak zaschnięte szypułki. Pędy jednoroczne są młodsze, zwykle bardziej zielone i nie mają śladów owocowania.

Cięcie wykonaj w następującej kolejności:

Wytnij przy ziemi wszystkie pędy, które owocowały w zakończonym sezonie.
Usuń pędy chore, złamane, bardzo słabe oraz te, które wyrastają poza wyznaczonym rzędem.
Wiosną, najlepiej do połowy maja, przerzedź młode pędy i pozostaw około 10–12 zdrowych, silnych pędów na metr bieżący.
Przywiąż pozostawione pędy do drutów, palików lub innej podpory, jeśli pokładają się na boki.
Jeśli rośliny są zbyt wysokie, skróć ich wierzchołki na przedwiośniu, pozostawiając około 1,5–1,7 m wysokości.

Nie skracaj malin letnich zbyt mocno od góry. Na wierzchołkach znajdują się pąki kwiatowe, więc silne skrócenie może ograniczyć przyszły plon.

Uwaga: nie wycinaj wszystkich młodych pędów malin letnich. Jeśli pomylisz pędy jednoroczne z dwuletnimi i usuniesz cały krzew przy ziemi, w kolejnym sezonie zabraknie pędów zdolnych do owocowania.

Jak przyciąć maliny powtarzające?

W przypadku malin powtarzających cięcie jest prostsze. Po zakończeniu jesiennego owocowania można usunąć wszystkie pędy przy ziemi. Zabieg wykonuje się zwykle we wrześniu lub październiku, gdy zakończy się plonowanie.

W chłodniejszych regionach albo przy mroźnej, bezśnieżnej zimie lepiej przełożyć cięcie na przedwiośnie, najlepiej do połowy marca. Nieścięte pędy zapewniają wtedy częściową ochronę korzeni i podstawy krzewu przed zimnem.

Postępuj według tych kroków:

Po zakończeniu owocowania usuń wszystkie pędy, ścinając je możliwie nisko przy ziemi.
Zbierz wycięte fragmenty, aby nie pozostawić w rzędzie materiału, na którym mogą przetrwać choroby lub szkodniki.
Wiosną usuń pojedyncze nowe pędy wyrastające poza wyznaczonym rzędem.
Jeśli nie chcesz rezygnować z letniego plonu na dolnych partiach pędów, nie stosuj pełnego cięcia. Zostawienie części pędów zmienia jednak termin i sposób owocowania, a także zwiększa zagęszczenie krzewu.

Pełne cięcie malin powtarzających ogranicza możliwość wcześniejszego, letniego owocowania, ale poprawia przewiewność roślin i ułatwia pielęgnację. Jesienny plon z nowych pędów jest też mniej narażony na robaczywienie niż owoce pojawiające się wcześniej na pozostawionych pędach dwuletnich.

Narzędzia i higiena cięcia malin

Do większości prac wystarczy ostry sekator jednoręczny. Przy malinach powtarzających, które ścina się w całości, można użyć także wykaszarki. Nie stosuj jej jednak do malin letnich, ponieważ zetniesz również młode pędy przeznaczone do owocowania.

Przed rozpoczęciem pracy przygotuj:

Ostry sekator do precyzyjnego cięcia przy ziemi i skracania wierzchołków.
Rękawice ogrodnicze chroniące dłonie przed kolcami.
Środek do dezynfekcji narzędzi, szczególnie gdy wycinasz chore pędy.
Pojemnik lub miejsce do zebrania pędów po cięciu.

Higiena pracy ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy na pędach widać plamy, zasychanie, narośla albo ślady żerowania szkodników:

Pracuj ostrym sekatorem, aby nie miażdżyć tkanek.
Dezynfekuj ostrze po cięciu wyraźnie chorego pędu.
Chorych i silnie porażonych fragmentów nie wrzucaj do kompostu.
Zebrane pędy usuń zgodnie z lokalnymi zasadami gospodarowania odpadami.

Nowo posadzone maliny przycina się inaczej niż krzewy rosnące już kolejny sezon. Na przedwiośniu wszystkie pędy skróć przy ziemi, zarówno u odmian letnich, jak i powtarzających. Takie cięcie pobudza wyrastanie nowych pędów z części podziemnej i pomaga roślinie rozpocząć wzrost od silnej podstawy.